Van de redactieOnlangs verzorgde Marc van Weert een lezing op de Netwerkdag Vrouw en Bedrijf van LTO Noord, op de locatie Pantropica in Luttelgeest. De bijeenkomst kenmerkte zich door herkenning, betrokkenheid en een open gesprek tussen spreker en publiek.
Centraal stond de vraag: hoe zorg je dat zaken rondom het familiebedrijf goed geregeld zijn – voor jezelf, maar ook voor je partner en kinderen? Juist daar ligt een belangrijke rol voor de notaris. Niet alleen als adviseur van het bedrijfshoofd, maar als onpartijdig adviseur voor alle betrokkenen.
Huwelijkse voorwaarden: duidelijkheid vooraf
Voor veel ondernemers is niet altijd helder wat er met het bedrijfsvermogen gebeurt bij scheiding of overlijden. Huwelijkse voorwaarden maken het mogelijk om dit vooraf goed te regelen en onaangename verrassingen te voorkomen. Daarmee bieden ze rust en duidelijkheid, juist op momenten waarop emoties een grote rol kunnen spelen.
Testament: meer dan alleen verdelen
Een testament gaat verder dan het aanwijzen van erfgenamen. Het kan ook helpen om de bedrijfsopvolging in goede banen te leiden. Door het bedrijf toe te wijzen aan een opvolger en andere kinderen op een passende manier te compenseren, ontstaat er balans binnen de familie.
Daarbij kan de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een belangrijke rol spelen. Deze regeling biedt in veel gevallen een fiscale vrijstelling, waardoor de overdracht van ondernemingsvermogen minder zwaar belast wordt. Tegelijkertijd geldt dat de regeling voorwaarden kent, wat tijdige afstemming met een notaris noodzakelijk maakt.
Levenstestament: regie houden bij onverwachte situaties
Wat gebeurt er als een ondernemer tijdelijk of blijvend geen beslissingen meer kan nemen? In een levenstestament kan worden vastgelegd wie deze rol overneemt, zowel op financieel als persoonlijk vlak.
Zonder deze regeling is het uiteindelijk de rechter die bepaalt wie beslissingen mag nemen. Dat kan leiden tot vertraging en onzekerheid, juist op momenten waarop snel handelen nodig is.
De positie van de meewerkende partner
Een terugkerend onderwerp tijdens de lezing was de positie van de meewerkende partner. In veel agrarische bedrijven werkt de partner actief mee, zonder dat daar een eigen vermogensopbouw tegenover staat.
Dat maakt de positie kwetsbaar, bijvoorbeeld bij scheiding of overlijden. Door afspraken vast te leggen – bijvoorbeeld via huwelijkse voorwaarden, een arbeidsvergoeding of deelname in de maatschap – kan deze positie worden versterkt.
De bijeenkomst liet zien hoe groot de behoefte is aan duidelijkheid en tijdige keuzes. Juist door het gesprek daarover aan te gaan, ontstaat ruimte om het familiebedrijf toekomstbestendig in te richten.
